سرمقاله «دنیای اقتصاد» را بشنوید؛
نگاه کارشناسی به منافع ملی
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد، دکتر مهدی عسلی، اقتصاددان در سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: در هفتههای اخیر، همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی و سیاسی و افزایش نگرانیها درباره هزینههای جنگ و تحریم، بحث درباره مذاکره میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات افکار عمومی تبدیل شده است.
در این میان، گروهی از مخالفان مذاکره استدلال میکنند که شرایط در حال تغییر به زیان آمریکا است و ایران بهتر است مذاکرات را متوقف کند تا در ماههای آینده، هنگامی که آمریکا موضع ضعیفتری داشته باشد، وارد گفتوگو شود.
این دیدگاه فاقد مبنای منطقی نیست. کاهش محبوبیت رئیسجمهور آمریکا، احتمال تغییر ترکیب کنگره در انتخابات نوامبر، افزایش نرخ تورم و قیمت سوخت، کسری بودجه عظیم دولت فدرال، رشد بدهی عمومی و فشارهای اقتصادی بر دولت آمریکا در درون ایالات متحده آمریکا و ظهور بریکس به عنوان یک بلوک اقتصادی-سیاسی با قدرت و نفوذ فزاینده در جهان، تحولات یمن و دریای سرخ، افزایش قیمت نفت، نگرانی برخی کشورهای اروپایی درباره تمرکز ذخایر طلا در آمریکا، امکان عرضه اوراق خزانه آمریکا توسط کشورهای دارنده این اوراق، بهویژه چین و ژاپن، به دلایل اقتصادی و سیاسی و مجموعه ای از تحولات ژئوپلیتیک، همگی موضوعاتی واقعی و قابل مطالعه هستند.
اما پرسش اساسی این است که آیا از این واقعیتها میتوان نتیجه گرفت که «زمان به نفع ایران است» و بنابراین بهتر است مذاکره به تعویق بیفتد؟ به نظر میرسد پاسخ کارشناسی به این پرسش بسیار پیچیده است.
اما پرسش مهمتر این است که آیا جامعه ایران میخواهد صرفا در برابر تحریمها مقاومت کند یا میخواهد در دهههای آینده توسعه پیدا کند؟ برای توسعه، ایران به سرمایهگذاری بیشتر، فناوری بهتر، بهرهوری بالاتر، روابط تجاری گستردهتر و دسترسی عادیتر به نظام مالی بینالمللی نیاز دارد.
از این منظر، تلاش برای دستیابی به صلح پایدار و عادیسازی روابط خارجی نباید نشانه ضعف تلقی شود. اگر مذاکره هوشمندانه و بر پایه منافع ملی انجام شود، میتواند بخشی از یک راهبرد تقویت قدرت ملی از مسیر توسعه اقتصادی باشد.
مهمترین وظیفه سیاستگذاران در چنین شرایطی این نیست که ثابت کنند کدام طرف در چند ماه آینده ضعیف تر خواهد شد؛ بلکه آن است که بررسی کنند کدام تصمیم، ایران را در ده یا بیست سال آینده ثروتمندتر، قدرتمندتر، باثباتتر و از ظرفیت توسعه برخوردارتر خواهد کرد.
این همان نقطهای است که منافع صلح، توسعه اقتصادی و قدرت ملی میتوانند به جای قرار گرفتن در برابر یکدیگر، در یک مسیر مشترک قرار گیرند.
